Verslag masterclass Beweegvriendelijke Schoolomgeving

We vinden allemaal dat kinderen veilig en onbezorgd naar school moeten kunnen lopen en fietsen. Maar hoe pak je dit aan en wie is er verantwoordelijk voor de schoolomgeving?

Spreker Dave Van Kann benadrukte vorige week het belang van een veilige schoolomgeving: “Lopen of fietsen naar school draagt voor 30 tot 40% bij aan de dagelijkse hoeveelheid beweging die een kind nodig heeft (60 min in totaal). Welke andere interventie zorgt er zo makkelijk voor zoveel beweging?”

Tijdens de eerste masterclass brachten we (Veilige Beweegvriendelijke Schoolomgeving, Kenniscentrum Sport & Bewegen en JOGG) beleidsmedewerkers van gemeenten, JOGG-professionals en medewerkers van Sport Service organisaties samen. Ons doel? Een dreamteam samenstellen met wie zij binnen de gemeente aan de slag gaan met een veilige beweegvriendelijke schoolomgeving. Dit doen we met interessante gastsprekers, praktijkvoorbeelden, concrete tools en materialen, én een actie-aanpak op een school in elke gemeente die deelneemt aan de masterclass.

We hebben nu al zin in de tweede masterclass op 4 november met Marco Te Brömmelstroet. Maar eerst: het verslag van de eerste masterclass.

Download hier alle presentaties van 19 september.

Theorie: De balans vinden tussen software, hardware en orgware

Dianne Scholte, Specialist Beweegvriendelijke Omgeving en Sportinfrastructuur, Kenniscentrum Sport & Bewegen

Doe er je voordeel mee
Een beweegvriendelijke schoolomgeving zorgt dat kinderen vaker, veiliger en prettiger naar school fietsen en lopen en nodigt uit tot meer spelen en sporten. De voordelen zijn onder andere:

• Beter concentreren, leren en onthouden
• Minder vaak afwezig en ziek
• Beter slapen, betere weerstand en betere motorische ontwikkeling
• Meer zelfvertrouwen, plezier en motivatie
• Meer veerkracht, empathie, beter in problemen oplossen
• Sociaal vaardiger, groter netwerk

Een paar cijfers:  

• 40% van alle kinderen tot 12 jaar beweegt te weinig en voldoet niet aan de beweegrichtlijnen.
• Kinderen zitten gemiddeld ruim 7 uur per dag waarvan ruim 3 uur op school.
• Ongeveer de helft van de kinderen loopt nooit van en naar school.
• Wandelen of fietsen naar school levert gem. een kwartier extra beweging op per dag.

Waarom niet lopend of fietsend naar school?
De belangrijkste redenen die ouders noemen zijn: de afstand en geen veilige of niet veilig voelende schoolroute. Veiligheid rond scholen is een onderwerp van alle tijden getuige een folder uit 1998. Er wordt wel al veel gedaan, bijvoorbeeld verkeerskundige aanpassingen zoals drempels en kiss & ride zones. Maar dat zorgt niet direct voor verbetering. Je hebt namelijk meer nodig dan alleen de hardware. Meer bewegen moet veilig, aantrekkelijk en mogelijk zijn.

Voor een beweegvriendelijke omgeving moet er, afgestemd op de lokale context, een balans zijn tussen:

• Hardware: de fysieke leefomgeving, infrastructuur. Denk aan: parken, speeltuinen, route naar school, schoolzone, schoolplein.
• Software: het sport-en beweegaanbod. Denk aan: fietslessen, voorlichting richting ouders over lopen/fietsen.
• Orgware: organisatie van zichtbaar aanbod. Denk aan: gemeentelijk beleid, visie en beleid over bewegend leren vanuit school, vervoer van en naar gymles.

Tips

• Zoek samenwerkingspartners
  • Waar zit de energie?
  • Gezamenlijke visie
  • Bundelen krachten en evt. budgetten
• Locatieonderzoek
  • Wat zijn knelpunten?
  • Welke wensen/behoeften zijn er?
  • Welke kansen zijn er?
• Maak zichtbaar en vraag aandacht
  • Laat zien wat het kan opleveren
  • Is er ruimte voor een pilot? (bv. schoolstraat, kleurgebruik, ‘walking schoolbus’)

Integraal samenwerken

Een goede balans en dus een beweegvriendelijke schoolomgeving vraagt om samenwerking met heel veel verschillende domeinen binnen de gemeente, plus alle andere betrokkenen. ‘Het onderwerp is van iedereen en daardoor van niemand’, dat maakt het zo lastig

Praktijkcase orgware: wat werkt in Utrecht en Arnhem?     

Gespreksleider Petra Kuhr, JOGG-adviseur Gezonde Omgeving in gesprek met Nander Zuidema, Projectcoördinator fietsstimulering SportUtrecht en met Marjolijn Renne, verkeerskundige Gemeente Arnhem. Dit ‘dreamteam’ van sport, verkeer en JOGG-regisseur praat over hun praktijkervaringen.

Lees het uitgewerkte gesprek hier.

Key-note: Hoe krijg je leerlingen in beweging?

Dave van Kann, Lector ‘Leren Bewegen in en rondom de School’ bij Fontys Sport en Bewegen.

Lees Dave zijn key-note hier terug.

Huiswerk en vooruitblik 4 november

Masterclass 2 is op 4 november en gaat over hardware en gedragsverandering.

• Denk na over op welke school je aan de slag zou willen. Liefst eentje waar meerdere issues spelen waardoor andere domeinen urgentie voelen om mee te doen.
• Nodig een collega van je lijst uit voor Masterclass 2 en geef daarbij het extra boek uit je tas cadeau.
• Pitch eventueel alvast je idee bij verschillende collega’s, stuur ze een mail en stuur ze een infopakketje op (zie infotas).

Gratis ondersteuning
Veilige Beweegvriendelijke Schoolomgeving biedt je naast deze twee masterclasses nog meer gratis ondersteuning aan om te helpen een beweegvriendelijke schoolomgeving te realiseren:
• Op 1 school per gemeente geven we gratis een gastles, houden we een buurtsafari en maken we een adviesrapport met aanbevelingen voor school en gemeente.
• Online kennisplatform (goede praktijkvoorbeelden zijn altijd welkom!)
• Helpdesk
• Materialen

Vragen/ meer informatie/ aanmelden? 
Projectleider: Brechtje Walburgh Schmidt – b.walburghschmidt@fietsersbond.nl
Communicatie: Carmen Meijer – c.meijer@fietsersbond.nl
(Lokale)Ondersteuning voor bijv. JOGG-professionals: Stephanie Bathoorn – s.bathoorn@fietsersbond.nl

Wil een collega zich aanmelden? Dat kan hier.