Actieweek voor vaker en veiliger stappen en trappen naar school

Gastles: leerlingen vertellen wat er beter kan én hoe

‘Wat gaan we nu doen, juf?’ Nieuwsgierig en met rode wangen van het buitenspelen, druppelen de 32 leerlingen van groep 8 hun lokaal binnen. Juf Marieke mag nog even achteroverleunen, want het komende uur houdt ‘juf’ Brechtje van de Fietsersbond de klas bezig.  ‘Welke route nemen jullie naar school?’, wil Brechtje weten. Enthousiast buigen de leerlingen zich in groepjes over de uitgedeelde satellietkaarten en tekenen nauwgezet hun route in. Ze weten precies waar ze altijd rijden, en anders helpen klasgenoten wel een handje.

Gaten, hardrijders en donkere stukken
‘Welke stukken van je route vind je niet fijn om te fietsen?’, vraagt Brechtje vervolgens aan de kinderen. Veel vingers schieten de lucht in en de reacties buitelen over elkaar heen: ‘er zitten allemaal gaten in de weg’, ‘auto’s rijden soms gewoon door terwijl ik voorrang heb’, ‘veel stukken zijn heel donker’, ‘ik moet oversteken bij een heel druk kruispunt’, ‘ik zie niet goed of er wat aankomt als ik oversteek’, en ‘auto’s rijden vaak erg hard langs me heen’.

Lekker rustig, lekker glad
Gelukkig noemen de leerlingen daarna ook wat ze wel prettig vinden: ‘mijn route is fijn want ik hoef weinig over te steken en ben zo op school’, ‘die andere rotonde is heel licht en heeft lekker glad asfalt’, ‘de niet zo drukke stukken zijn fijn’.  Brechtje legt uit dat dit vijf belangrijke punten zijn bij het ontwerpen van loop- en fietsroutes: is het niet onnodig lang en is het een logische route, is het veilig, ziet het er leuk uit en voelt het prettig?

Parkeren in het weiland
‘Hoe zou jij jouw schoolroute leuker, prettiger, mooier en veiliger maken?’ Dat laten de leerlingen zich geen twee keer zeggen. Ze barsten van de ideeën en tekenen en schrijven die allemaal op de satellietkaart. Geïnspireerd door het winterweer buiten, zien een paar meiden een hele stad vol vrolijke kerstverlichting helemaal zitten. Andere ideeën hebben een wat langere houdbaarheidsdatum: van een veiligere en groenere rotonde tot snelheidsmeters, drempels en blokken in de straat. ‘En parkeren in het weiland, zodat ik niet hoef te slalommen om al die geparkeerde auto’s op de weg.’  Ook meer verlichting, gaten weghalen en minder hard rijden, scoren goed.

Rotonde en weg worden veiliger
‘Superfijn dat jullie zo meedenken, blijf dat vooral doen!’, besluit Brechtje de gastles.  ‘De gemeente gaat een aantal van jullie ideeën binnenkort echt uitvoeren. Zo krijgt de rotonde hier vlakbij vrij liggende fietspaden en mogen auto’s op de weg hiernaast straks nog maar 30 rijden in plaats van 50.’ Een van de leerlingen beseft dat hij zelf ook iets kan doen: ‘ik kan voortaan ook makkelijk een andere route fietsen die veiliger is!’ En juf Brechtje? Die loopt snel door naar de volgende gastles, in groep 7: ‘Ik ben benieuwd wat zij voor creatieve oplossingen verzinnen!’

Buurtsafari: op jacht naar gevaarlijke plekken en wilde plannen

‘We gaan op safari!’ Bij zo’n uitroep denk je toch eerder aan zomerse temperaturen in de jungle dan aan een koude ochtend op een winderig schoolplein. Het wordt al wat begrijpelijker als je bedenkt dat het verkeer voor kinderen kan aanvoelen als een jungle waar vaak het recht van de sterkste, de auto, geldt. Hoe kunnen we samen de schoolomgeving veiliger en beweegvriendelijker maken? Dat is de vraag die vandaag een betrokken clubje volwassenen bijeenbrengt voor een buurtsafari. Met een ouder, een gemeentelijk medewerker beleidsrealisatie wegen, de schooldirecteur, een Fietsersbondmedewerker en de JOGG-regisseur van Team Sportservice lopen we de verbeterpunten in de omgeving na.  Ook de leerlingen gaan tijdens de actieweek op buurtsafari, samen met hun leerkracht en een eigen vragenlijst.

Even stoppen en weer door
De drukke straat voor de huidige hoofdingang van de school is onze eerste stop. Juan Morales Alonso (gemeentelijk medewerker beleidsrealisatie wegen): ‘In deze straat brengen we volgend jaar de snelheid omlaag van 50 naar 30km. Ook richten we de weg anders in, met vrij liggende fietspaden, smallere rijbaan en een vluchtheuvel. Dat maakt het veiliger.’ Schooldirecteur Lucas Warren kaart een ander probleem aan: ‘Regelmatig stoppen ouders hier langs de kant om hun kind met de auto af te zetten. Het gaat wat beter sinds we zelf een bord plaatsten met doorverwijzing naar de parkeerplaats om de hoek. Maar het blijft ook straks na de herinrichting nog steeds lastig om ouders te stimuleren hun kind er niet op het fietspad uit te gooien.’ Het is deels de reden dat de school de hoofdingang wil verplaatsen naar een andere plek, als over een paar jaar het oude gebouw gesloopt en herbouwd wordt.

Vlucht, flits, rem
Het tweede verbeterpunt is de rotonde vlakbij school. Ouder: ‘dit is voor kinderen een gevaarlijke rotonde omdat ze direct naast de auto’s fietsen. Ook verderop zijn een paar straten erg smal waardoor auto’s daar de fietsers wegdrukken.’ Gemeente: ‘Het goede nieuws is dat deze rotonde vrij liggende fietspaden krijgt. Een vluchtheuvel voor die ene straat staat op ons lijstje, als we daar een potje voor kunnen vinden. De andere straat is wel goed ingericht, maar automobilisten rijden daar te hard. We vragen de politie om vaker te handhaven en hebben een flitspaal aangevraagd.’

Parkeerplekken weghalen
We stoppen ook bij de beoogde nieuwe hoofdingang van de school met -nu nog- veel parkeerplekken voor de deur. Directeur: ‘We hadden een kiss & ride zone, maar die hebben we heel snel weggehaald. Te verleidelijk voor ouders.’  Gemeente: ‘We gaan het parkeren bij de nieuwe ingang minder uitnodigend maken. De parkeerplaatsen direct voor de school willen we –in overleg met school en buurt- weghalen.’ Ouder: ‘Alleen als ik meteen door moet naar mijn werk, breng ik mijn kinderen met de auto. Ik parkeer dan wel altijd iets verder weg. Daar is niet alleen altijd ruimte, ik ben ook weer sneller weg dan wanneer ik voor school parkeer.’ Directeur: ‘Fijn om tijdens deze buurtsafari de mening van ouders te horen en met de gemeente te praten.’

Feestelijke afsluiting met pumptrack en toffe peren

De actieweek werd feestelijk afgesloten met een pumptrack op het schoolplein, waarop de leerlingen konden fietsen en stunten. De leerlingen van groep [welke klas? Invullen] kwamen deze week het vaakst op een actieve manier naar school. Daarmee wonnen ze een set leuke spellen voor in de klas, een prijs die wethouder onderwijs Piet Burgering ze graag overhandigde: “Ik vind het belangrijk kinderen en ouders te stimuleren om vaker te fietsen en lopen naar school”. Ook deelden de wethouder en Team Sportservice ‘toffe peer’kaartjes en lekkere peren uit aan iedereen, als beloning voor hun gezonde gedrag. Alle verbeterpunten, wensen en ideeën uit de buurtsafari’s en gastlessen verzamelen we in een rapport. Daarmee hebben gemeente, school, ouders, kinderen en buurt concrete handvatten om samen de schoolomgeving (nog) veiliger en beweegvriendelijker maken.