Key-note Dave van Kann: hoe krijg je kinderen in beweging?

We vinden het normaal dat kinderen het grootste deel van de dag stilzitten.
‘De urgentietrigger is laag. Mensen veranderen pas echt hun gedrag als ze ziek worden of problemen krijgen. Dit probleem hebben we als samenleving samen gecreëerd, en dus moeten we het ook samen oplossen. Bewegen is van ons allemaal en tegelijkertijd van niemand. Wie pakt dan de regie?’

Met actief transport van en naar school lossen we de problemen in één keer op
‘Een derde van de basisschoolleerlingen voldoet niet aan de gezonde beweegnorm.

Actief transport naar en van school zorgt voor 30 tot 40% van de dagelijkse beweegnorm. Niet één activiteit stimuleert zoveel minuten beweegactiviteit. Dus met actief transport van en naar school lossen we het probleem in één keer op en zorgen we dat kinderen aan de beweegnorm voldoen!’

Geef kinderen een eerlijke kans om gezond op te groeien. Begin letterlijk vanaf 0!
‘Kijk naar de jongste kinderen want in die generatie kun je echt het verschil maken. Nu is er op de jongste leeftijd de minste aandacht voor kwalitatief goed bewegen. Tussen 0 en 7 ontwikkel je je vaardigheden en pas daarna komt er een professional zoals een gymleraar aan te pas.’

Kijk naar het grote geheel: waaruit bestaat de schoolomgeving?
‘Alleen uit het schoolplein, de omliggende straten, de wijk, de hele stad? Complex. Als je hier iets verandert en daar niets, dan werkt het niet. Heb je wel een schoolzone maar pak je die gevaarlijke kruising verderop niet aan? Dan gaan ze nog niet lopen of fietsen. Het is een zeer complex vraagstuk waarin je elkaar heel hard nodig hebt.’

Ecosysteem: thuis
‘Wat er thuis gebeurt, hebben we bijna niet in beeld. Moeilijk grip en zicht op te krijgen.

Ouders moeten alles maar zelf uitzoeken en ontwikkelen beweegpatronen die later doorwerken. Terwijl ouders juist op die verandermomenten open staan voor verandering, krijgen ze daar geen enkele hulp bij. Hoe breng je je kind naar opvang en school? Wat voor beweeg- en sportvoorzieningen zijn er tot ze naar school gaan?

Alles moeten ze zelf uitzoeken. Hoe vaak komt goed bewegen ter sprake op het consultatiebureau? Ouders meenemen in hele proces is zeer belangrijk. Kinderen die bv. opgroeien zonder tuin hebben een motorische achterstand op school. Faciliteer dus beweegaanbod dichtbij flats, waar ze naartoe kunnen lopen.’

Deelnemer: ‘Ons team sportservice zocht contact met consultatiebureau om het beweegaanbod 0-4-jarigen onder de aandacht te brengen.’

‘We voeren een landelijke studie uit binnen gezinnen. Hoe kun je het ouders zo makkelijk mogelijk maken om naar beweegplekken toe te gaan. Eerst met studie begrijpen wat ouders nodig hebben om het voor hen prettig te maken, waar ze tegenaan lopen, waarom ze bepaalde keuzes maken. Hoe maak je de gezonde keuze de makkelijke keuze die je niet veel kost maar wel veel oplevert? Iedereen wil het beste voor zijn of haar kind.

We moeten laten zien hoe belangrijk bewegen is en wat het oplevert. En het makkelijk maken.’

Ecosysteem: kinderopvang
‘Tegenwoordig is kinderopvang onderdeel van de opvoeding. Bijvoorbeeld bij opa en oma. Maak hen ook partner: hoe kun je hen laten meewerken aan actieve mobiliteit?’

Ecosysteem basisschool
‘Al veel beweegroutines aangeleerd tegen de tijd dat kinderen naar school gaan. Hoe creëer je een schoolomgeving die uitnodigt en uitdaagt tot actieve mobiliteit?’

Deelnemer: ‘Lopen van en naar de gymzaal zorgt weer voor een half uur extra beweging.’
Deelnemer: ‘Veel scholen willen juist graag een gymzaal naast school.’
Dave: ‘Hoeft geen probleem te zijn als je die zaal dan ook optimaal gebruikt, bv ook in pauzes en tussenuren.’

Samenhang en samenwerking tussen alle ecosystemen
‘Stem het beleid van kinderopvang en basisscholen op elkaar af, anders verlies je de kans op goed routinematig beweeggedrag. Kijk naar beweegvoorzieningen in de wijk, sportvoorzieningen. Zodat je samenhang krijgt en een actieve, gezonde generatie stimuleert.’

Kijk naar alle kanten van de kubus
‘Kijk naar wat er gebeurt buiten je eigen werkveld. Zoek de wisselwerking en samenwerking met andere onderdelen van het ecosysteem, met alle zijden van de kubus, niet alleen je eigen kant. Denk aan betrokkenheid ouders en leerkrachten en wijkpartners, bewegingsonderwijs, bewegen voor en tijdens en na schooltijd.

Juist dat variërende perspectief biedt unieke kansen. Als we perspectief van de ander snappen, snappen we hoe keuzes tot stand komen en hoe we dat kunnen veranderen samen.

Jou helpen, helpt mij
‘We hebben sterk de neiging onze eigen doelstellingen centraal te stellen. Kijk hoe jouw doelen een middel kunnen worden om andermans doelen te realiseren. Bv betere concentratie in klas door actiever naar school te bewegen. Dan ziet die ander de meerwaarde van jouw bijdrage. Werkt beter dan scholen binnenlopen en vertellen dat dit zo belangrijk is. Moet onderdeel worden van de school, ze moeten zich eigenaar voelen. Verbinding maken vraagt durf en visie. Zorg dat er 1 gezamenlijke doelstelling uit komt. Zorg dat je elkaar moet versterken om die gezamenlijke doelstelling te halen, dat het niet meer vrijblijvend is.’

Balanceeract
‘Vraag: ‘wat is voor jou van belang? Waarmee kan ik jou helpen of ondersteunen? Waar heb je last van? Wat heb je nodig?’  Vertragen om te versnellen. Dan kom je samen verder. Dat is wel een balanceeract. Durf van de balk af te vallen, treedt buiten de paden, daar gebeuren de leukste dingen en liggen de kansen om nieuwe verbindingen te maken. Nieuwe ideeën ontstaan vaak juist buiten de formele afspraken om.’

Praktijkvoorbeeld: beweegroute, rollatorroute
We hielpen een school met een zeer klein schoolplein aan meer beweegruimte. 300 meter verderop lag een kaal veldje. Samen met de buurt bedachten we een veilige looproute tussen school en veldje, aangegeven met kleurige tegels. Dat had heel wat voeten in de aarde bij de gemeente die ons van het kastje naar de muur stuurde. Maar we hielden vol. Het hele proces duurde 16 maanden, maar op de volgende plek maar 6 weken doordat we de juiste verbindingen al hadden gelegd. Door de wijk erbij te betrekken gaan elke dag drie klassen hier naartoe, krijgen kwartier pauze: actief transport, bewegen, kennismaken met de wijk, wijk is blij met levendigheid en kinderen ipv scooterjeugd. De looproute valt ook in de smaak bij ouderen met rollator want ze zijn zo vrolijk. Onverwachte bijvangst. Kijk naar de mogelijkheden en niet naar de onmogelijkheden.